Dutch Seafoods  Zeevisgroothandel  import & export
Zeevisgroothandel & Horecaleverancier

 

Namaak Zalm

 

Gekkekoeienziekte, dioxinekippen, varkenspest. De consument hunkert naar eerlijk voedsel. Vis heeft de toekomst, menen de experts. Een nieuwe tak van bio-industrie ontstaat, met een Nederlands bedrijf in de hoofdrol: visteelt.

De voerbrokjes, die neerdalen in het grijsblauwe water van het Ryfylkofjord brengen flinke kringen teweeg. Machtige zalmen met hun zilvergrijze flanken schieten toe en happen het langzaam naar beneden dwarrelende voer vlot weg. Daarna herstelt de rust zich en draait de immense school Atlantische zalmen schijnbaar doelloos rondjes door de drijvende kooi, totdat het ratelende geluid in de buis, die door het water loopt, een nieuwe lading brokjes aankondigt.
Twaalf kooien drijven er in het fjord, elk 25 bij 25 meter en 30 meter diep. Hier, enkele kilometers uit de kust van het Noorse Stavanger is een half miljoen zalmen bijna slachtrijp. Volgende maand komen de eerst wellboats langszij. Zij brengen de levende zalmen met een gewicht van 4 tot 5 kilo in grote watergevulde tanks naar een slachterij hier vlakbij. De vissen worden in ijskoud water verdoofd voordat het mes erin gaat. Als zalmfilets, moten en gerookte zalm eindigen ze in de koelvitrines van de supermarkten
Van Aldi tot Albert Heijn, overal ligt zalm in de winkels. De prijzen zijn fors gedaald de laatste jaren. Het luxe hapje van eertijds is bijna volksvoedsel geworden. Fresh smoked salmon from Norway. Dat het gekweekte zalm is staat er niet bij.
De zalmindustrie in Noorwegen is in amper 30 jaar van een bescheiden bedrijfstak gegroeid tot een vorm van bio-industrie die dit jaar 420.000 ton produceert en over dertig jaar waarschijnlijk twee en een half miljoen ton zal opleveren. Er wordt nu al meer zalm gekweekt dan er in het wild wordt gevangen. Een Nederlands bedrijf speelt hierbij een hoofdrol. Nutreco, van oorsprong een veevoerbedrijf, bezit bij elkaar tweehonderd zalmkwekerijen van Noord- tot Zuidpool: in Chili, Canada, de Shetland Eilanden, Schotland en Noorwegen.
Nutreco sleutelt voortdurend aan het visvoer om de zalm zo snel mogelijk te laten groeien. "Tien jaar geleden duurde het 24 maanden om een zalm op te kweken tot een gewicht van 3 kilo. Nu doen we dat in 12 maanden" zegt Reid Hole, hoofd van het Aquamarine Research Centre, gebouwd tegen de rotswand van het 250 meter diepe Hoegsfjord. In twee jaar groeit de Atlantische zalm uit van een embryo tot een reus van een halve meter en een gewicht van bijna 5 kilo. Elke 2 ½ dag groeit het dier 1%. Iets meer dan een kilo voer levert een kilo vis op. Na 6 tot 12 maanden in zoet water te zijn opgekweekt worden de vissen gevaccineerd, voordat ze in de kooien in het fjord worden losgelaten. Daar leven ze de rest van hun twee jaar tot het slachtmes wacht.
Terwijl de hoeveelheid gekweekte zalm snel groeit, keldert de wilde vangst. "De laatste vijf jaar is de vangst van wilde zalm met een factor tien afgenomen" aldus Jon O'Riordan onderminister van milieu van de Canadese provincie British Columbia. De grote trawlers vissen alles op. Zo is de kabeljauw al verdwenen voor de kusten van Nova Scotia, waardoor duizenden vissers zonder werk kwamen te zitten.

In British Columbia is een machtige anti-kweekzalmlobby actief, gesteund door Greenpeace en Friends of the Earth. Daar is de visindustrie ook onderworpen aan de strengste regels ter wereld: er mogen geen chemicalien worden gebruikt, de bodems moeten verschoond blijven van neerdwarrelend visvoer en visfecalien, en op kwetsbare plekken mogen helemaal geen kwekerijen gevestigd worden. Bij de plaatselijke bevolking liggen deze zaken gevoelig, want de viskwekerijen zorgen wel voor de bitter noodzakelijke werkgelegenheid. Dank zij deze bedrijvigheid wordt de ontvolking van de gebieden tegengegaan.

Andere factoren kunnen de bloei van de zalmindustrie beinvloeden. Het broeikaseffect maakt het zeewater warmer en bedreigt de zalmteelt. Dat de winters in Stavanger niet meer zo streng zijn als 15 jaar geleden is een veeg teken. Bij de groei van het aantal viskwekerijen ontstaat een tekort aan de noodzakelijke visolie. Die zou vervangen kunnen worden door olie uit genetisch gemanipuleerde soja, maar dat ligt ultragevoelig. 
Dat geldt ook voor de in een Canadees bedrijf genetisch ‘geknutselde' ‘turbozalm', die tweemaal zo snel volwassen wordt als een normale kweekzalm. De industrie is beducht voor deze Frankenfish. Wout Dekker van Nutreco: "Als je ziet hoe ongerust de Europese consument nu is, dan moet je daar niet aan beginnen."

Albert Heijn, dat zich opwerpt als kampioen van het ‘winkelen zonder schuldgevoel', meet zich geen moreel oordeel aan. Als de klanten het willen, komt de turbozalm gewoon in het schap te liggen.
Nadat de mens duizenden jaren geleden de landdieren heeft gedomesticeerd en tot onderwerp van bio-industrie heeft gemaakt, is het nu de beurt aan de vis. Zalm en forel zijn de eerste soorten die op grote schaal commercieel worden gekweekt, andere soorten vis en schelpdieren volgen. Zelfs gedroogde kwallen en zeeegels schijnen perspectief te bieden.

Terwijl de zon over het Ryfylkofjord daalt en de witte huisjes zoetjesaan in de schemer verdwijnen lichten de schijnwerpers op rond de viskwekerijen. De lampen zijn niet bedoeld om stropers op afstand te houden. In het donker verkleurt de zalm en verliest hij aan kwaliteit. Die slag heeft de natuur al verloren van de industrie."